Een rundveehouder, klant van onze praktijk, had afgelopen maand 2 a 3 runderen met mogelijk “scherp in”. “Scherp in” ofwel met de wetenschappelijke term “traumatische reticulitis”, ontstaat doordat een scherp voorwerp de netmaag (reticulum) beschadigt (trauma).
De netmaag die de pensinhoud naar de boekmaag pompt, ligt ter hoogte van het borstbeen in de nabijheid van hart, longen en lever.

Koeien met “scherp” staan dikwijls met een kromme rug en knarsetanden. De pensbewegingen zijn minimaal, de buik is opgetrokken. De eetlust is sterk verminderd en daardoor logischerwijs ook haar melkproductie. Vaak heeft ze slecht verteerde, te stijve mest.
De koe heeft lichte koorts (39.5-40.0 Celsius). Doordat het scherpe voorwerp ook het hart of de longen of de lever kan aanprikken ontstaan daardoor soms nog andere klachten.

Als beroemd scherp voorwerp is natuurlijk het aardappelmesje uit de film “dokter Vlimmen” zeer bekend. Maar ook ijzerdraad en spijkers, enz. kunnen “scherp” veroorzaken. Terug naar onze rundveehouder. De pinken van de veehouder krijgen al jaren een kooimagneet ingegeven. Deze magneet gaat in de netmaag zitten en vangt alle producten van ijzer die langs komen. Normaal is in kuilgras geen ijzerdraad etc. aanwezig, omdat gras wordt opgeraapt met een hakselaar met een metaaldetector. Zoals gezegd had de veehouder de laatste maand 2 a 3 koeien met een “scherp”verhaal en met deze runderen is het slecht afgelopen. Op mijn vraag hoe het nu ging, zei hij: niet goed. Ik heb weer een koe die verdacht is van “scherp”. We namen de mogelijke oorzaken weer door en de veehouder memoreerde aan een Deens onderzoek dat hij had gelezen en waarin werd gemeld dat ijzer uit autobanden een van de grootste oorzaken van “scherp” is. Bij mij viel niet meteen het kwartje en er werd besloten om de koe op te laten halen door de gezondheidsdienst. Uit dit onderzoek bleek dat de koe inderdaad scherp had en dat er een 15 cm lange ijzerdraad was gevonden. We hebben dat stukje ijzerdraad door de gezondheidsdienst laten opsturen. Blijkt het ijzerdraad uit autobanden te zijn. We hebben naar de autobanden op de kuil gekeken. Door de tijd vergaat het rubber en komt het ijzerdraad vrij en ligt soms los op het plastic. Dus niks stukje draad op het grasland en met de opraapwagen in de graskuil. Gewoon oude autobanden die op de kuil worden gegooid, dit zijn in principe kruiwagens ijzer. Geen metaaldetector die hier achter komt.

Moraal van het verhaal:
Gebruik geen oude autobanden om kuilen onder te stoppen en als je ze toch wilt gebruiken, deze dan goed controleren.

Groeten Jan Heijmans.